PODŁOGA DREWNIANA A MIKROKLIMAT WNĘTRZ

PODŁOGI DREWNIANE A MIKROKLIMAT WNĘTRZ
Wilgotność drewna przeznaczonego do wykonywania podłóg ma wartość odpowiednią do typowych warunków użytkowania zamieszkałych budynków. Fakt, że po-mieszczenia nadają się do zamieszkania nie świadczy o tym, że znajdujące się tam drewno nie będzie czuło dyskomfortu z tytułu niekorzystnego mikroklimatu otoczenia. Powyższy dyskomfort może mieć miejsce w pierwszym okresie użytkowania po-mieszczeń, natomiast w późniejszym czasie niektóre rozwiązania budowlane pozwalają w naturalny sposób stworzyć korzystny dla drewna mikroklimat wnętrz.


Poniżej przedstawię kilka przykładów, które dotyczą ogrze-wania podłogowego, jednak są odpowiednie dla klasycznych sposobów ogrzewania.

Zacznijmy od oddychania pomieszczeń poprzez ściany, które jest na tyle znikome, że w porównaniu do wentylacji, praktycznie nie uwzględniane. Natomiast oddychanie ścian zależy od tego kiedy i z czego zostały wykonane, jak ocieplone i czym wyprawione.

sorbcja materiałów budowlanych
Wykres przedstawia sorpcji materiałów budowlanych, źródło: Fizyka Budowli.

1 — cegła ceramiczna, p = 1700 kg/m3

2 — cegła wapienno-piaskowa, p = 1800 kg/m3

3 — żelbeton, p = 1550 kg/m3

4 — beton komórkowy PGS, p = 680 kg/m3

5 — zaprawa cementowo-wapienna 1:2:9, p = 1960 kg/m3

6 — gips, p = 1000 kg/m3

7 — płyta pilśniowo-porowata, p = 223 kg/m3

8 — płyta wiórkowo-cementowa, p = 325 kg/m3

9 — płyta z wełny mineralnej, p = 150 kg/m3

10 — beton zwykły, p = 2300 kg/m3
Poniżej dwa przykłady, w okresie letnim i zimowym

Powyższe właściwości „sąsiadów” drewnianej podłogi należy rozpatrzyć w dwóch okresach. Pierwszy okres to czas wysychania nowego budynku, gdzie duży wpływ ma materiał z jakiego zostały wykonane ściany oraz rodzaj ich wyprawy, a jeszcze większy ma sposób i czas ocieplenia.

Najtrudniejszy do osuszenia jest budynek z betonu komórkowego, ocieplony styropianem tuż po wybudowaniu z wapienno-cementowym tynkiem wewnętrznym.
Nowy budynek w początkowym okresie użytkowania. Wyprawa wapienno-cementowa oraz podobnego rodzaju fuga wprowadziła do wnętrza bardzo wiele wilgoci budowlanej, ponadto beton komórkowy pojawił się wraz z wilgocią technologiczną lub napływową (składowanie). Zewnętrzna izolacja termiczna ze styropianu, ułożona przed osuszeniem budynku, skutecznie ogranicza bezpośrednie przenikanie wilgoci na zewnątrz. W efekcie wilgoć uwalnia się po stronie wewnętrznej podwyższając wilgotność powietrza w pomieszczeniach z prze-niesieniem na zawilgocenie posadzki drewnianej. Tu najbardziej narażone są podłogi olejowane, otwarte dyfuzyjnie. W tej sytuacji niezbędna jest kontrola mikroklimatu wnętrz w okresie letnim oraz bezpośrednio po włączeniu ogrzewania i korygowanie poprzez wietrzenie, wentylację czy zastosowanie osuszacza.

zima01
Najtrudniejszy jest pierwszy okres zimowy, który wymaga obserwacji wilgotności powietrza w pomieszczeniach i wzmożenie pracy wentylacji mechanicznej lub wietrzenie przy prze-kroczeniu wartości 55 — 60% RH. W późniejszych latach, w dobrze wybudowanym budynku nie powinno być problemu z nadmiarem wilgoci.

Najłatwiej osuszyć budynek z ceramiki z tynkami gipsowymi wewnątrz, ocieplony wełną mineralną i z mineralnym tynkiem zewnętrznym.

lato01 mikroklimat wnętrz podłogi
Budynki z ceramiki z tynkami gipsowymi, ocieplone wełną mineralną z wyprawą mineralną, jako budynki nowe posiadają o wiele mniej wilgoci w swojej masie i łatwiej mogą ją oddać. Pierwszy okres letni użytkowania wymaga kontroli mikroklimatu i zapobieganiu jego nadmiarowi poprzez systematyczne wietrzenie lub przewietrzanie pomieszczeń.

zima01 mikroklimat wnętrza podłogi
Pierwszy okres zimowy, na zasadzie profilaktyki, wymaga obserwacji wilgotności w pomieszczeniach, jednak niewielka ilość wilgoci w wyprawie tynkarskiej, tylko po włączeniu ogrzewania może podwyższyć parametry wilgotności. W późniejszym okresie wilgoć w ścianach, w miarę swobodnie przenika na zewnątrz.
Samoregulacja mikroklimatu wnętrz występuje po pełnym osuszeniu budynku.

Po wysuszeniu budynku lepiej sprawują się wyprawy wapienno—cementowe.

okres wiosenno letni bey ogryewania
Powyżej rysunek obrazujący pochłanianie wilgoci przez ściany, sufit i podłogi w okresie letnim, kiedy wilgotność powietrza z natury jest wyższa. Powszechnie stosowane wyprawy gipsowe mają stosunkowo niską możliwość pochłaniania wilgoci w przeciwieństwie do wypraw wapienno-cementowych, które posiadają kilkukrotnie wyższe możliwości w pochłanianiu wilgoci. Dzięki temu pomieszczenia z wyprawką wapienno-cementową są bardziej efektywne w regulowaniu wilgotności w okresie letnim, jak również mogą zgromadzić odpowiedni zapas wilgoci, niezbędny do utrzy-mania wilgotności pomieszczeń na pożądanym poziomie we wczesnym okresie jesienno-zimowym, po włączeniu ogrzewania.

okres jesienno yimowz y ogryewaniem

Rysunek obrazujący przekazywanie wilgoci do pomieszczeń z nasyconych ścian, sufitu. Sytuacja ma miejsce po włączeniu ogrzewania, kiedy powietrze ma niższą wilgotność. W początkowej fazie swój niewielki udział ma drewniana podłoga, jednak później sama wymaga ochrony w tym względzie. Należy wiedzieć, iż największy wpływ na utrzymanie odpowiedniego mikroklimatu pomieszczeń ma wentylacja, która latem i zimą powinna wymieniać powietrze w ilości zapewniającej jego czystość, z uwzględnieniem odpowiedniej dla danego okresu wilgotności względnej.
Regulacja wilgotności w pomieszczeniach.

W niedługim czasie inteligentne systemy klimatyzacji rozwiążą problemy z utrzymaniem zakładanego mikroklimatu wnętrz. Póki co, warto zapoznać się z podstawowymi zależnościami, które wpływają na stan wilgotności w pomieszczeniach, szczególnie gdy posiadamy podłogę ogrzewaną z drewnianym wykończeniem. Nośnikiem wilgoci jest powietrze i poprzez wpływ na jego zachowanie możemy kształtować wilgotność w pomieszczeniach.

Nieodzownym atrybutem właściwości powietrza jest jego temperatura i wynikający z niej stan nasycenia wilgocią określany mianem wilgotności względnej. Powietrze ciepłe potrafi utrzymać znacznie więcej ilości wilgoci niż powietrze zimne. Różnica rośnie wraz z różnicą temperatury, stąd zimowe powietrze zewnętrzne, zawiera mniej wilgoci niż powietrze letnie.

Poniżej wykresy charakteryzujące układ temperatur i wilgotności w okresie całego roku.
Różnice w wilgotności na zewnątrz i wewnątrz budynków

(Gothenburg)

rnice w wilgotnoci na yewntry i wewntry budznkw
Różnice w wilgotności na zewnątrz i wewnątrz budynków

Rysunek dotyczący wymiany powietrza latem.

wymiana powietrza latem w pomieszczeniach

W okresie letnim powietrze zewnętrzne posiada wyższą temperaturę a tym samym większą możliwość pochłaniania wilgoci. Kiedy takie powietrze znajdzie się w pomieszczeniu, gdzie panuje nieco niższa temperatura, staje się bardziej ociężałe i skłonne jest podzielić się wilgocią z otoczeniem, szczególnie z materiałami higroskopijnymi z których wykonane są podłogi, ściany, meble itp. W efekcie w/w elementy wnętrz uzyskują wyższą wilgotność.

Rysunek dotyczący wymiany powietrza zimą 

wymiana powietrza zima w pomieszczeniu mieszkalnym

W okresie zimowym-grzewczym sytuacja jest odwrotna. Zimne powietrze zewnętrzne posiada niewielką ilość wilgoci, a wchodząc do pomieszczeń ogrzewa się, stając się nienasyconym – bardziej suchym. W efekcie wyciąga wilgoć z materiałów, które latem jej nieco nazbierały, po czym korzystając z wentylacji i nieszczelności pomieszczeń, wynosi ją na zewnątrz. Z czasem kurczą się „zapasy” wilgoci i kurczy się drewno. Aby temu przeciwdziałać należy do niezbędnego minimum ograniczyć wymianę powie-trza oraz profilaktycznie zainstalować nawilżacz i dostarczać ilość wilgoci odpowiednią do jej ubytku. Wyznacznikiem powyższego będzie wilgotność względna powietrza, utrzymywana w okresie zimowym w przedziale 35— 45% przy ogrzewaniu podłogowym i 45 — 50% przy ogrzewaniu konwencjonalnym. Powyższa różnica wynika z niższej wilgotności drewna w przypadku posadzek grzewczych, jak i mniejszego ruchu powietrza w ich otoczeniu. Dla zobrazowania zagadnienia zależności przedstawiono w wartościach krańcowych. W rzeczywistości są one bardziej „łagodne” jednak rozłożone w czasie zmieniają wilgotność materiałów w pomieszczeniach. Uważam, że powyższe informacje będą przydatne dla użytkowników, którym zależy na utrzymaniu właściwego mikroklimatu wnętrz, szczególnie w pomieszczeniach z drewnem na podłodze.